okuyorsunuz...
Faiz Orani Riski, Reel Sektor

Cap&Floor Opsiyon Stratejisi ve Faiz Koridoru


Genel olarak faiz opsiyon anlaşmasının (cap) prim ödemesi olmasından dolayı, opsiyonların faiz swap anlaşmasına göre pahalı olduğu yaygın bir düşüncedir. Her ne kadar, swap anlaşmaları, kullanılması bedava ürünler olsa da, hangi ürünün kullanılması gerektiği, ilgili tüm alternatiflerin fayda ve maliyetleri değerlendirilerek yapılmalıdır. Opsiyon sözleşmelerinin prim ödemesinin olması, opsiyon anlaşmasının bir yükümlülük değil bir hak satın alımı olmasından kaynaklıdır. Vadesi geldiğinde koşullar ne olursa olsun swap anlaşmasından doğan yükümlülükler yerine getirilirken, opsiyon sözleşmesinin yerine getirilmesi tamamıyla söz konusu hakki satın alan kişinin insiyatifine ve tabi ki piyasa koşullarına bağlıdır.

Örneğin değişken faizli kredi kullanan ve nakit akış riskini önemseyen bir şirket için risk, faiz oranlarının yükselmesi ve dolayısıyla daha fazla faiz ödemelerinin yapılması olacaktır. Kullandığı değişken faizli krediye konu olan faiz oranı riskini hedge etmek için swap veya opsiyon ürünleri arasında karar verecek olan şirketin, öncelikle kullanacağı ürünler ile ilgili fayda ve maliyet analizi yapması gerekecektir.

Burada swap anlaşması için maliyet, her ne kadar ilk bakışta sıfır gibi görünse de, faiz oranlarının beklentilerin aksine azalması durumunda swap anlaşması için ödenecek olan toplam miktar olacaktır. Opsiyon anlaşması için ise maliyet, ödenecek olan toplam prim ödemesidir. Çünkü faiz oranları beklentilerin aksine azalır ise, söz konusu hakkı satın alan şirket opsiyon anlaşmasını yerine getirmeyecek ve sadece prim ödemesini yapmış olacaktır. Ancak swap anlaşmasının bir yükümlülük olmasından dolayı şirket söz konusu yükümlülüğü yerine getirecek ve gereken ödemeleri yapmak zorunda kalacaktır. Fayda ise, faiz oranlarının beklentiler dahilinde yükselmesi durumunda şirketin swap veya opsiyon sözleşmelerinden alacağı miktarlar olacaktır.

Dolayısıyla opsiyon sözleşmelerinin prim ödemelerinden dolayı daha maliyetli olduğunu düşünmek yanıltıcı olabilmektedir. Yapılması gerekli olan, faizlere stres uygulayarak her iki senaryoda maliyet ve faydanın değerlendirilmeye alınmasıdır.

Bunun yanında, farklı opsiyon stratejileri ile prim ödemeleri tek bir opsiyon prim ödemesinden çok daha az bir miktara indirilebilmektedir. Örneğin Cap&Floor opsiyon stratejisi ile, parada bir call opsiyonunun (in the money cap) satın alınması (uzun pozisyon), ve parada olmayan bir put opsiyonunun (out of the money floor) satılması (kısa pozisyon) ile faiz koridoru yaratılabilir. Bu hak anlaşmalarından doğan prim ödemeleri tek bir opsiyon için gerekli olan prim ödemelerinden daha az olacaktır. Çünkü call opsiyonu için ödenen prim ödemesinin bir kısmı, satılan put opsiyonundan elde edilecek prim ödemesi ile telafi edilecektir.

Swap anlaşmasının bir alternatifi olan Cap&Floor opsiyon anlaşması, faiz oranını belirli bir aralıkta serbest bırakmaya yarayan faiz koridoru (collar) uygulamasıdır. Gerçekleşme ihtimali yüksek olan veya şuan itibari ile opsiyon kullanılsa avantajlı olacak olan opsiyonlar parada (in the money) opsiyonlardır. Tersi durumda parada olmayan (out of the money) opsiyon tabiri kullanılmaktadır.

Bu uygulama ile şirketler faiz oranında bir artış olması durumunda pozisyon itibari ile alacaklı olacak ve ilgili krediye konu olan efektif faiz oranı düşecektir. Diğer yandan parada olmayan bir put opsiyonu satarak call opsiyonu için katlandığı maliyeti belli bir oranda düşürecektir. Bununla beraber şirket put opsiyonu satacağı için, faiz oranında meydana gelebilecek aşırı düşüşler sonucunda borçlu olacaktır. Ancak söz konusu put opsiyonunun parada olmayan bir put opsiyonu olarak seçilmesi ve bu senaryonun gerçekleşme ihtimalinin oldukça az olması, put opsiyonunda borçlu olma ihtimalini azaltmaktadır.

Söz konusu uygulama ile faiz oranı belirli bir faiz koridorunda serbest hareket edecektir. Faiz oranının cap oranından yukarıda olması durumunda şirket alacaklı, floor oranının altında olması durumunda ise şirket borçlu olacaktır. Böylece şirket belirli bir maliyete katlanarak kendisi için avantajlı olan faiz oranından borçlanacak ve kendisi için avantajlı olmayan faiz oranının gerçekleşmesi durumunda ise, opsiyon pozisyonu sonucunda elde edeceği tutar ile maliyetini belirli bir aralıkta kontrol edecektir.

Söz konusu aralığın ne kadar olacağı piyasanın durumu ve sirketin maliyet tercihinin bir kombinasyonu olacaktır. Aralığın genişliğini satılacak put opsiyonunun özelliği belirleyecektir. Örneğin aralığın dar olması demek parada bir call opsiyonunun satın alınması ve aynı şekilde parada bir put opsiyonunun satılması demektedir. Prim maliyeti bu şekilde azalmakta ancak parada bir put opsiyonunun gerçekleşme ihtimali parada olmayan bir put opsiyonuna göre daha ihtimal dahilinde olacağından, faiz oranları düşmesi sonucu şirketin ödeme yapması daha muhtemel olacaktır. Aralığın daha geniş olması arzu ediliyor ise put opsiyonun, gerçekleşme ihtimalinin oldukça az olduğu bir parada olmayan put opsiyonu olması gerekmektedir. Gerçekleşme ihtimali ne kadar azalır ise put opsiyonundan elde edilecek prim alacağı aynı derecede az olacak ve call opsiyonunun prim ödemesi daha az oranda telafi edilecektir. Faiz koridorun en dar olduğu hatta koridorun ortadan kalktığı durum, zaten swap anlaşmasının kullanılmasından farklı değildir.

Reklamlar

About Gunes Sari

Güneş Sarı, 2007 yılından itibaren Finansal kuruluşlarda Basel II, kredi riski, ve piyasa riski; finansal olmayan kuruluşlarda döviz kuru riski, faiz riski, emtia ve likidite riski konularını içeren çeşitli danışmanlık projelerinde görev almaktadır. Lisans diplomasını Yıldız Teknik Üniversitesi Iktisat Falkütesinde ekonomi alanında alan Güneş, yüksek lisans ögrenimini İsveç Goteborg Üniversitesinde Finans ve Endüstri Ekonomisi alanında tamamlamıştır. Güneş, PwC New York ofisinde Risk Assurance bölümünde çalıştıktan sonra Türkiye'de Doğuş Holding A.Ş'de Risk Yönetiminden sorumlu Müdür Yrd. olarak çalışma hayatını sürdürmektedir. Finansal risk yönetimi üzerine uzmanlığı bulunan Güneş, GARP (Global Association of Risk Professionals) tarafından verilen FRM (Financial Risk Management) sertifikasına sahiptir.

Tartışma

Trackbacks/Pingbacks

  1. Geri bildirim: Finansal Korku Endeksi, VIX mi CSFB mi? | finansal risk yönetimi - Temmuz 18, 2014

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

Tum Yazilarim

Reklamlar
%d blogcu bunu beğendi: